Sprawa odpisanej pracy domowej

Leo zauważył swój własny rysunek na kartce z matematyki Jamala - małą rakietę, której nigdy nie rysował na niczyjej pracy.

Zamrugał. Rakieta miała takie same ukośne stateczniki. Taki sam kropkowany ślad. Nawet małą gwiazdkę, którą zawsze goniła.

Pani Alvarez chodziła między ławkami, rozdając sprawdzone prace. W klasie szumiało od szeptów i cichego szurania krzeseł.

Jamal spojrzał na niego z uśmiechem, który nie do końca docierał do jego oczu. Wsunął swoją kartkę do połowy pod zeszyt.

• Dobra robota - mruknął. - Dzięki... wiesz. Za tamto.

Leo poczuł, że policzki go pieką. Jedna jego część urosła z dumy. Druga skurczyła się jak zgnieciona kartka papieru.

Zaczyna się Eko-Wyprawa

Po lekcjach budynek szkoły zamienił się w mapę. Naklejki z liśćmi na drzwiach oznaczały miejsca z podpowiedziami. Ogromny plakat na korytarzu głosił: Eko-Wyprawa! Rozwiązuj, stempluj i uratuj dzień!

Drużyny rozciągały się i podskakiwały w sali gimnastycznej. Gwizdki odbijały się echem od lśniącej podłogi. W powietrzu unosił się zapach gumy i plasterków pomarańczy.

Jamal szturchnął Leo w ramię. - Mamy to, detektywie Nguyen. - Podniósł zieloną kartę na pieczątki. - Ty prowadź. Ja będę dotrzymywał ci kroku.

Żołądek Leo powoli się zacisnął. Pomyślał o rakiecie. Pomyślał o szepcie Jamala podczas lunchu: Po prostu daj mi odpowiedzi, tak jak ostatnio.

Trenerka Raina zagwizdała. - Start!

Najpierw popędzili do biblioteki. Naklejka z liściem lśniła na końcu jednego z regałów. Podpowiedź brzmiała:

"Znajdź książkę, co słońce pije, korzenie ma w ziemi, a stron tylko tyle."

• Fotosynteza - powiedział Leo, po czym przerwał. Spojrzał na Jamala. - Co myślisz?

Jamal przestąpił z nogi na nogę. - Yyy... książka o roślinach?

• Poszukajmy razem - powiedział Leo. - Rośliny, nauka.

Przeszukiwali grzbiety książek. Kurz łaskotał Leo w nos. Jamal przykucnął i wyciągnął grubą książkę ze słonecznikiem na okładce. Wypadł z niej papierowy liść.

• Pieczątka! - zawołał radośnie Jamal. Wcisnął gumowy liść w kwadrat na karcie. W powietrzu rozszedł się zapach zielonego tuszu.

Na korytarzu strzałki w kształcie kropli deszczu skierowały ich w stronę sali gimnastycznej. Na stanowisku numer dwa migał czerwony stoper. Na podkładce z klipsem widniały trzy zagadki o tematyce recyklingu.

• Odpowiedzcie na dwie w sześćdziesiąt sekund - powiedziała wolontariuszka, włączając stoper.

Jamal nachylił się bliżej. - Ty odpowiadaj szybko. Ja będę kopiow... eee, nadrabiał.

Leo wstrzymał oddech. Rozwiązał pierwszą zagadkę, a potem się zatrzymał. - Spróbuj drugą - powiedział. - Na głos.

Oczy Jamala zerknęły na zegar. Przygryzł wargę. - Ja... nie myślę tak szybko.

• Dasz radę - powiedział Leo, spokojnie jak ławka. - W co zamieniają się puszki, gdy dostają drugą szansę?

Jamal zamrugał. - W nowe puszki?

Leo uśmiechnął się szeroko. - Powiedz to.

• W nowe puszki!

• Brawo - powiedziała wolontariuszka, stemplując ich kartę. - Możecie iść dalej.

Biegli jasnym korytarzem do pracowni naukowej. Przy oknie stało terrarium, a małe paprocie zaparowywały szkło. Z boku przyklejona była kartka:

"Policz nogi, co nie pasują, a potem kod o dwa przesuną."

W środku kulanki turlały się jak szare koraliki. Do gałązki przyczepił się plastikowy pająk. Nos Jamala prawie dotykał szyby.

• To niesprawiedliwe - mruknął. - Od robaków swędzi mnie mózg.

• Spróbuj systematycznie - powiedział Leo. - Prawdziwe nogi kontra sztuczne. Szepcz liczby.

Jamal lekko stuknął w szybę jednym palcem. - Prawdziwe: 14. Sztuczne: 8. Czyli... 14 nie pasuje?

Leo potrząsnął głową. - Która rzecz nie pasuje?

Wyraz twarzy Jamala się zmienił. - Pająk. Jest plastikowy. Osiem nóg. - Znalazł pasek z kodem. - Przesunąć o dwa... czyli 8 staje się 10. - Przesunął kółko na zamku. Pokrywa otworzyła się z kliknięciem. W środku czekała pieczątka.

Jamal krzyknął z radości. Tym razem ten okrzyk brzmiał prawdziwie.

Zrobili sobie przerwę na wodę przy schodach. Dzieci przebiegały obok, a ich trampki piszczały. Z poręczy zwisał baner: Bądź Odważny. Bądź Miły. Bądź Ciekawy.

Rozmowa

Leo wpatrywał się w baner. Palcami przejechał po krawędzi ich karty. Zielone kwadraty tworzyły ścieżkę na papierze.

• Jamal - powiedział. - Widziałem rakietę na twojej kartce z matematyki.

Butelka Jamala zamarła w połowie drogi do ust. Przełknął ślinę. - Zamierzałem ci powiedzieć.

• Źle się z tym czuję - powiedział Leo. - Lubię być z tobą w drużynie. Ale nie w ten sposób.

Jamal oparł się o ścianę i zsunął się, aż usiadł na podłodze. Jego głos był cichy. - Ciągle dostaję czerwone oceny. Mój tata mówi, że jestem bystry. Babcia przypina moje gwiazdki z dyktand na lodówce. A co, jeśli zobaczą matmę i pomyślą, że nie jestem?

Obok nich przejechał wózek z nożyczkami w pojemniku. Dźwięk brzęczał w uszach Leo jak mucha. On też usiadł.

• Nie chcę, żebyś czuł się sam - powiedział Leo. - Ale nie chcę też być drogą na skróty. - Zaczął skubać płatek zielonej farby na poręczy. - Może zrobimy tak. Nie będę ci dawał odpowiedzi. Będę zadawał pytania. Ty spróbujesz pierwszy. Będziemy świętować próby.

Oczy Jamala lśniły, ale nie od płaczu. Raczej jakby za nimi zapalało się światło, które próbowało rosnąć. - A co, jeśli zostaniemy w tyle?

• To zostaniemy w tyle - powiedział Leo. Szturchnął kolano Jamala swoim. - Ale razem.

Jamal wziął oddech, który brzmiał jak otwieranie okna. - Zgoda.

Wstali i otrzepali kurz ze spodenek. Gra ponownie ich wciągnęła.

Ostatnia pieczątka

Ich ostatni punkt kontrolny znajdował się w sali plastycznej. Światło słoneczne rozlewało się po długich stołach. Kubki z farbami stały w rzędzie jak tęczowa parada. Tabliczka głosiła: Ostatnia pieczątka - Zagadka matematyczna.

Trenerka Raina czekała z kartą. - Rozwiążcie to, żeby zdobyć liść. - Podniosła zalaminowaną kartkę:

"Trzy pojemniki stoją w rzędzie: Papier, Plastik i Mieszane. Każdy ma złą etykietę. Możecie wyciągnąć jeden przedmiot z jednego pojemnika. Na tej podstawie przyporządkujcie wszystkie etykiety poprawnie."

Palce Jamala stukały w stół. Puk. Puk. Puk. - To podstęp.

Leo skinął głową. - Wszystkie są źle. Gdyby Mieszane było dobrze, to nie byłoby źle.

Jamal wpatrywał się w pojemniki. Spojrzał na Leo. Leo trzymał usta zamknięte i uniósł brwi jak znak zapytania.

• Okej - powiedział Jamal, mówiąc w powietrze. - Jeśli wyciągnę z Mieszanych, zobaczę jeden rodzaj. Powiedzmy, że wyjmę butelkę. Wtedy Mieszane to tak naprawdę Plastik. W takim razie etykieta z napisem Plastik musi być zła, więc ten pojemnik to albo Papier, albo Mieszane... - Przerwał, oddychając szybciej. - Nie. To zbyt skomplikowane.

Leo dotknął krawędzi pojemnika Mieszane i czekał.

Jamal zamknął oczy na dwie sekundy. Otworzył je powoli. - Wyciągnę z Mieszanych. Bo to nie mogą być Mieszane. Jeśli znajdę papier, to ten pojemnik jest na Papier. Wtedy ten z etykietą Papier nie może być na Papier, więc musi być na Plastik. Ostatni jest na Mieszane.

• Spróbuj - powiedział cicho Leo.

Jamal sięgnął do środka. Jego ręka wyszła ze zgniecioną kartką z zeszytu. Uśmiechnął się, szeroko i promiennie. - Papier!

Trenerka Raina roześmiała się. - Rozplątałeś to. - Przybiła ostatni kwadrat na ich karcie odważnym zielonym liściem.

Sala gimnastyczna wypełniła się okrzykami, gdy drużyny kończyły grę. Na stole czekały wstążki, lśniące jak węże. Pierwsze miejsce zajęli szybcy szóstoklasiści. Leo i Jamal klaskali mocno, aż piekły ich dłonie, ale w dobry sposób.

Jamal pociągnął Leo za rękaw. - Muszę powiedzieć pani Alvarez.

Znaleźli ją przy drzwiach biblioteki, gdzie porządkowała stos map do Eko-Wyprawy. Głos Jamala na początku drżał, ale potem się uspokoił.

• Odpisałem pracę z matematyki od Leo. Przepraszam. Chcę ją poprawić. Czy mogę... czy możemy poćwiczyć?

Oczy pani Alvarez były jednocześnie ciepłe i poważne. - Dziękuję, że mi o tym powiedziałeś, Jamal. To wymaga odwagi. Tak, możesz ją poprawić. I chętnie zorganizuję wam czas na ćwiczenia. Leo, czy chciałbyś być przewodnikiem, a nie dawcą odpowiedzi?

Leo skinął głową. - Mam już gotowe pytania.

Na koniec trenerka Raina podniosła gwizdek i zawołała: - Nagroda specjalna! Za Prawdziwą Pracę Zespołową dla Leo i Jamala, za uczciwe rozwiązywanie zadań i wytrwałość do samego końca. - Przewiesiła zieloną wstążkę przez ich kartę z pieczątkami.

Wstążka nie była lśniąca jak ta za pierwsze miejsce. Była miękka, a słowa były wyhaftowane ręcznie. Jamal dotknął liter jednym palcem.

Na zewnątrz niebo miało kolor kartki z zeszytu o zmierzchu. Powietrze pachniało trawą i pyłem kredy. Dzieci rozchodziły się w stronę autobusów i rowerów.

Jamal szedł obok Leo, ich kroki zbiegały się w jedno.

• Nigdy więcej rakiet na moich pracach - powiedział Jamal.

Leo uśmiechnął się. - Chyba że narysujesz swoją własną.

Jamal roześmiał się i narysował w powietrzu rakietę palcem. Wzniosła się ponad linię dachu, zostawiając niewidzialny, kropkowany ślad. Leo prawie widział małą gwiazdkę przed nią - wystarczająco blisko, by ją gonić, i wystarczająco daleko, by wciąż patrzeć w górę.